Oesters, een beeldbepalend product voor Zeeland

Kees van Beveren is sinds 2017 voorzitter van de Nederlandse oestervereniging. Daarvoor was hij gedeputeerde bij de provincie Zeeland, met in zijn portefeuille landbouw en visserij. In die hoedanigheid was hij nauw betrokken bij de oprichting van het keurmerk Zeker Zeeuws ®Streekproduct. We spraken met hem over zijn werk bij de oestervereniging en de uitdagingen waar de sector momenteel mee te kampen heeft.

Hoe is Zeker Zeeuws ontstaan?
“Toen ik net gedeputeerde was, zo rond 2011, begon het onderwerp duurzaamheid te spelen. Het verslepen van voedsel over grote afstanden stond ter discussie, eten van dichtbij werd een trend. Je had in die tijd al wel boerderijwinkeltjes, maar verder gebeurde er nog niet zo veel. In gesprekken met adviseurs kwamen we op het plan om Zeeuwse producten duidelijker te promoten, als duurzame producten van dichtbij. Daarvoor hebben we Sabine Verburg aangetrokken en zo is Zeker Zeeuws ontstaan.”

Wat is het belang van Zeker Zeeuws voor Zeeland?
“We willen de mooie producten van Zeeland een basis geven met dit keurmerk. Zeeuws spreekt heel veel mensen aan. De naam Zeker Zeeuws is een goede vondst! Het allitereert en het bekt lekker. Het keurmerk is een goede ondersteuning bij het vermarkten van producten in Zuid West Nederland en Vlaanderen.”

Hoe werd u voorzitter van de Oestervereniging?
“Door mijn portefeuille had al een goede band met vissers en oesterkwekers. Boeren en vissers zijn heel directe mensen, dat spreekt me aan. Toen ik gevraagd werd om voorzitter te worden vond ik dat een grote eer. Het is mooi om gevraagd te worden voor zo’n functie. Het gaat op basis van vertrouwen. Je wordt benoemd zonder poespas, je krijgt een hand en dat is dat. De oestersector is een van de mooiste sectoren in Zeeland en oesters zijn een beeldbepalend Zeeuws product.”
Wat vindt u van de oestersector?
“Ik vind het geweldig om voorzitter van de Stichting te zijn. Het is een overzichtelijke sector. Er zijn ongeveer dertig kwekers, die aangesloten zijn bij één organisatie. Dat is heel prettig om te vertegenwoordigen. Er zijn natuurlijk wel verschillen van mening, maar iedereen heeft het sectorbelang voor ogen.”
Wat is op het moment de grootste uitdaging voor de kwekers?
“Op dit moment is dat overleving. Oesters hebben heel veel last van de oesterboorder, een klein schelpdiertje dat gaatjes in oesters boort en zo grote sterfte veroorzaakt. Dat is echt een grote bedreiging voor de sector. Vaak hebben oesterkwekers er nog andere handel bij, maar vooral voor degenen die alleen oesters kweken is het momenteel een moeilijke tijd.
Sinds 2,5 jaar wordt er geëxperimenteerd met andere kweekmethodes, in de waterkolom, op een klein gebied van 10 hectare. Dat moet echt op grotere schaal gebeuren om meer duidelijkheid te krijgen over de mogelijkheden. Sinds een aantal weken hebben we een vergunning voor 50 hectare droogvallende percelen. Daar hebben we heel lang voor moeten lobbyen! Die percelen, de  Prinsenplaat en Tweede Plaat liggen in de Oosterschelde, richting Wemeldinge, vlak bij de haven van Yerseke.”

Hoe worden oesters nu gekweekt?
“Momenteel kweken de oesterkwekers nog bijna alleen op de bodem. Zij beschikken op de Oosterschelde samen over ongeveer 1550 hectare en op de Grevelingen  over 550 ha aan kweekpercelen. Bij kweek in de waterkolom, de zogenaamde off bottom kweek, groeien de oesters op tafels of in mandjes, vrij van de bodem. Daardoor kan de oesterboorder er niet bij, die kan zich namelijk alleen over de bodem verplaatsen. Een ander voordeel is dat je met off bottomkweek veel meer kunt produceren op een veel kleiner gebied. Bovendien heb je minder vaarbewegingen, waardoor je minder stookolie verbruikt. Het is dus ook duurzamer.”
Heeft die nieuwe kweekmethode ook nadelen?
Ja, de kweek is veel arbeidsintensiever, omdat het werk aan de percelen allemaal handmatig gebeurt. En er zou eigenlijk zo’n 200 hectare bij moeten om het rendabel te maken voor alle Zeeuwse oesterkwekers. Eerst maar eens zien hoe het gaat. We kunnen nu de experimenteergebieden uitbreiden, die goed monitoren en onderzoeken wat de effecten zijn van deze kweekmethode op de natuur. Tot zover ziet het er positief uit!”
Wat zou u de Zeeuwse oesterkwekers willen aanraden?
“Ik zou er wel voor zijn als alle kwekers Zeker Zeeuws gecertificeerd zouden zijn. Zeker Zeeuws geeft meerwaarde. Het zou voor de sector goed zijn als er een keurmerk zou zijn, één merk. Ik denk dat dat de sector zou versterken. Maar de kwekers denken daar verschillend over. Het zal wel moeite kosten om ze op een lijn te krijgen. Maar daar willen we in het kader van promotie wel aan gaan werken.”
Houd u zelf ook van oesters?
“Ik hou erg van oesters! Liefst gewoon rauw, niets aan doen. Gewoon heerlijk puur, zonder citroen. Het zilte moet je goed kunnen proeven en ook de zachtheid van de oester.”

Altijd op de hoogte

van nieuwe producten, recepten, acties en events, zo in je mailbox!

  • Dit veld is bedoeld voor validatiedoeleinden en moet niet worden gewijzigd.